WARSZAWA:   Wesoła - Wawer - Praga Południe - Rembertów

Wybierz wydanie:

Logowanie

automatyczne logowanie
Zarejestruj się    Zapomniałem hasła

Sobota, 16 grudnia 2017 r.
Imieniny obchodzą: Albina, Zdzisław

Zmiana patronów ulic w Rembertowie

Stanisław Piwowar  |  4 grudnia 2017

10 listopada br. zmieniły się nazwy dwóch ulic w Rembertowie - ul. Franciszka Ilskiego stała się ulicą mjr. Tadeusza Furgalskiego „Wyrwy”, a ul. Antoniego Kacpury – ul. Stefana Melaka.

Decyzję podjął Wojewoda Mazowiecki, który wydał w tej sprawie zastępcze zarządzenia - do wykonania przez Prezydent m.st. Warszawy, bowiem Rada Warszawy nie dokonała w wymaganym terminie zmian wynikających z ustawy z 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu …(Dz. U. z 2016 r. poz. 744 z późn. zm.) poprzez zakaz upamiętniania w nazwach jednostek organizacyjnych (szkoły, przedszkola, instytucje kultury, instytucje społeczne), jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, a także upamiętniania osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, w tym system władzy w Polsce w latach 1944-1989.

Na zarządzenie zastępcze Wojewody w terminie 30 dni przysługuje Miastu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Władze Stolicy postanowiły zaskarżyć wszystkie 47 zarządzeń Wojewody. Stąd 16 listopada br. podczas sesji Rady m. st. Warszawy przyjęte zostało 47 uchwał upoważniających Prezydent m.st. Warszawy do złożenia tych skarg.

Oczywiście Rada Warszawy posiada uprawnienia do nadawania i zmian nazw w normalnym trybie, stąd do sprawy można wrócić, lecz ze względu na aspekt ideowy, społeczny i koszty zmian, które zostaną już poniesione, szanse na to będą o wiele mniejsze.

Jak to się stało? Listę, liczącą 30 ulic, opracował Instytut Pamięci Narodowej. Komisja ds. Nazewnictwa Miejskiego Rady m.st. Warszawy, a następnie Rada Warszawy od początku opowiadała się przeciwko większości zmian nazw ulic z tej listy. W odniesieniu do 12 ulic przeprowadzono konsultacje z mieszkańcami dzielnic, gdzie są one zlokalizowane. Mimo w większości negatywnej opinii mieszkańców nazwy 6 ulic uznano, iż kwalifikują się do zmiany. Tak więc od początku rembertowskie nazwy ulic F. Ilskiego i A. Kacpury oraz J. Szymańskiego miały pozostać. Uzasadnieniem było przede wszystkim to, iż patroni tych ulic zginęli z rąk nazistów niemieckich podczas II wojny światowej. Stąd byliśmy dotąd przekonani, iż w Rembertowie nie dojdzie do zmiany nazw ulic.

Jak wykazała także debata w trakcie wspomnianej wyżej sesji Rady m.st. Warszawy w dniu 16 listopada 2017 r., jedyną uchwałą Rady m.st. Warszawy, którą posiadała właściwą podstawę prawną w sprawie dekomunizacji wymienionych tamże 12 ulic była Uchwała Nr XLVIII/1159/2017 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie zmiany nazw wybranych ulic w Warszawie. Proces legislacyjny prowadzony przez Radę m.st. Warszawy nie został zamknięty w ustawowym terminie, zgodnie z ustawą z dnia z 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu …, i przez to nie wykorzystano, zgodnie z tą ustawą, prawa miejscowego do nadania lub zmian nazewnictwa ulic z listy 30. I tak inicjatywę legislacyjną przejął Wojewoda Mazowiecki dokonując zmian w odniesieniu do poszerzonej do 47 liczby ulic, proponując innych, zasłużonych patronów.

Patroni wymienionych ulic różnili się przynależnością partyjną, byli robotnikami i działaczami związkowymi, a po wybuchu II wojny światowej prowadzili działalność konspiracyjną i należeli do organizacji zbrojnych, za co przez hitlerowców zostali osadzeni na Pawiaku, by na koniec z rąk okupanta ponieść śmierć za Ojczyznę na terenie Rembertowa.

Zarządzenia wojewody to element polityki historycznej (na co wskazuje uzasadnienie do zarządzenia). Kontrowersję budzi praktyczna interpretacja ustawy o zakazie propagowania komunizmu i innego ustroju totalitarnego, która powoduje, iż eliminuje się osoby, którym przypisuje się, iż symbolizują takie ustroje i dlatego nie mogą być propagowane ich chwalebne dokonania dla Ojczyzny. Jest to różnicowanie postaw patriotycznych, odbieranie najszczytniejszej ich zasługi: w tych dwóch przypadkach – ofiary życia. Przy czym trzeba się zgodzić, iż zbrodniarze wojenni, pospolici przestępcy, osoby łamiące zasady honoru i godności nie mogą być m.in. patronami ulic, ale takimi osobami F. Ilski i A. Kacpura nie byli.

Wprowadzane zmiany w nazewnictwie tych dwóch ulic to także wymazywanie z przestrzeni publicznej części naszej historii, a więc jej zakłamywanie. Tworzy się nowe, jak w okresie PRL, luki w wiedzy i nauczaniu historii, określane wówczas „białymi plamami”. Odpowiedzią na to powinna być oparta na regułach nauki, apartyjna szkolna edukacja historyczna oraz w różnych formach - społeczeństwa.

Niezależnie od przyjętych rozstrzygnięć, pragnę podkreślić, iż nowi patroni ulic w Rembertowie jak najbardziej zasługują na upamiętnienie i propagowanie, w szczególności śp. Stefan Malak za zasługi dla Polski, Stolicy i Rembertowa. Nie powinno się to jednak odbywać kosztem innych posiadających patriotyczne zasługi. Bowiem, jak wskazuje wiele osób mieszkających przy omawianych ulicach, nic nie stało na przeszkodzie by był patronem ulicy lepiej zlokalizowanej, szczególnie w atrakcyjniejszym miejscu macierzystego dla Niego osiedla, z pełnym poparciem całej społeczności dzielnicy.

Dla mieszkańców i instytucji oraz innych podmiotów skutki zmian nazw rembertowskich ulic są następujące: pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach dotyczących ujawnienia w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach, ewidencjach i dokumentach urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie ustawy są wolne od opłat, zaś zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie ma wpływu na ważność dokumentów zawierających nazwę dotychczasową.

Zmiana nazw ulic będzie jednak powodować koszty dla innych podmiotów:

Wymiana dokumentów: Koszty wymiany dowodów rejestracyjnych, praw jazdy oraz zakupu druków licencji taksówkowych poniesie administracja rządowa. Ustawa przewiduje możliwość rozłożenia wymiany dokumentów na kilka lat. Mieszkańcy mają być zwolnieni z opłat. Jednakże, zmiana dokumentów pociąga za sobą konieczność dostarczenia aktualnego zdjęcia.

Zmiana wpisu w CEIDG

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność lub mają we wpisie adres zamieszkania przy ulicy, która zmieni nazwę, będą musieli dokonać zmiany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zmiany w CEIDG oraz w zezwoleniach nie podlegają opłacie.

Zmiany we wpisach do KRS

Przedsiębiorcy prowadzący działalność w formie spółek podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego będą również musieli dokonać zmian, wnieść opłatę w wysokości: 150 zł dla Rejestru Stowarzyszeń oraz 250 zł dla Rejestru Przedsiębiorców.

Wymiana tabliczek z numerami porządkowymi na budynkach

Koszt wymiany ponosi właściciel (użytkownik) nieruchomości. Koszt wykonania tabliczki wynosi ok. 150 zł. Wymiana musi zostać wykonana w ciągu 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

Pozostałe zmiany w ewidencjach: miejscowości, ulic, adresów (EMUiA) oraz ewidencji gruntów i budynków (EGiB)  prowadzonych przez Biuro Geodezji i Katastru (właściciele (użytkownicy) nieruchomości położnych przy ulicach, których nazwy ulegną zmianie, zostaną o tym poinformowani, Zarząd Dróg Miejskich będzie musiał wymienić tablice ulicowe i Zarząd Transportu Miejskiego będzie musiał wymienić tablice pojazdowe, mapy przystankowe oraz rozkłady jazdy.


Dodatkowe informacje:

Nowi patroni:

Tadeusz Furgalski ps. „Wyrwa” (1890 - 1916) - oficer I Brygady Legionów Polskich. Był członkiem Związku Walki Czynnej, uczestniczył w organizowaniu i szkoleniu członków Związku Strzeleckiego. W sierpniu 1914 r. wstąpił do Legionów Józefa Piłsudskiego. Objął dowództwo IV Batalionu I Brygady. Brał udział w bitwie pod Krzywopłotami, walczył pod Konarami, a następnie nad Bugiem, Stochodem i Styrem. W czasie tych walk został awansowany do stopnia majora. W 1915 r. objął komendę Batalionu Uzupełniającego Nr I Polskich Legionów. Pełnił funkcję dowódcy I Batalionu 1 Pułku Piechoty oraz dowódcy II Batalionu w 5 Pułku Piechoty w składzie I Brygady. W bitwie pod Kostiuchnówką jego batalion wyróżnił się w obronie Polskiej Góry, odpierając ataki armii Brusiłowa w czasie ofensywy letniej. Po przerwaniu przez Rosjan linii frontu wycofał się na linię Stochodu. Zginął podczas walk na Wołyniu.

Źródło (gł. z uzasadnienia Zarządzenia Wojewody Mazowieckiego).

Stefan Melak (1946 - 2010) – polski dziennikarz, działacz opozycyjny okresu PRL, przewodniczący Komitetu Katyńskiego. W latach 1965-1974 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, w 1968 r. uczestniczył w wydarzeniach marcowych. Kierował głośną konspiracyjną akcją ustawienia 31 lipca 1981 r. na Cmentarzu na Powązkach w Warszawie pierwszego w Polsce „Pomnika Katyńskiego”. Pomnik ten po kilku godzinach został usunięty po interwencji ambasady radzieckiej. Stefan Melak był internowany przez władze komunistyczne za działalność antykomunistyczną oraz udział w zjazdach Solidarności. Po zwolnieniu aktywnie uczestniczył w działalności podziemnej Solidarności, m.in. zajmując się wydawaniem w tzw. drugim obiegu książek o tematyce katyńskiej. Zginął w katastrofie Lotniczej 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Źródło (gł. z uzasadnienia Zarządzenia Wojewody Mazowieckiego).

Dotychczasowi patroni:

Franciszek Ilski (1907-1942) był działaczem komunistycznym. Urodził się w Mińsku Mazowieckim. Po I wojnie światowej wrócił z Rosji (znalazł się tam ewakuowany razem z rodzicami) do Warszawy gdzie ukończył Szkołę Rzemiosł im. Konarskiego. Był robotnikiem m. in. w fabryce parowozów „Ursus”, w Polskich Zakładach Skody na Okęciu, w Fabryce Pomocniczej dla Przemysłu Lotniczego i Samochodowego H. Steinhagena i H. Stranskiego oraz w zakładach Lilpopa. Działał w „czerwonej frakcji” Związku Robotników Przemysłu Metalowego. Należał do Komunistycznej Partii Pracy (KPP). Od 1941 r. należał do Robotniczo-Chłopskiej Organizacji Bojowej. Rok później wstąpił w szeregi Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i do Gwardii Ludowej. Był członkiem a potem sekretarzem Komitetu Dzielnicowego PPR – Wola. Został aresztowany w nocy z 28 na 29 września 1942 i osadzony na Pawiaku. Zginął wśród 50 powieszonych w pierwszej publicznej egzekucji 16 październiku 1942 r. Była ona odwetem za wysadzenie tydzień wcześniej torów kolejowych na wszystkich sześciu wlotowo-wylotowych liniach węzła warszawskiego. Jest patronem ulicy w warszawskiej dzielnicy Rembertów od 14 października 1960 r.

Antoni Kacpura (1886-1942); działacz robotniczy, ukrywający się pod pseudonimem Marek. Urodził się w Zieleńcu, powiat węgrowski, w rodzinie robotniczej. Z zawodu był tkaczem. Po ukończeniu dwóch klas szkoły elementarnej zaczął pracować w fabryce wyrobów pończoszniczych S. Kahla w Warszawie. W 1904 r. wstąpił w szeregi Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), a po rozłamie w listopadzie 1906 r. znalazł się w PPS-Lewica [według niektórych źródeł w tym samym czasie miał wstąpić do Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL)]. Był współorganizatorem Związku Zawodowego Robotników Przemysłu Drzewnego. W 1910 r. został aresztowany jako aktywista Warszawskiego Komitetu Robotniczego PPS-Lewicy, lecz zwolniono go z braku wystarczających dowodów. Od 1916 r. był aktywnym członkiem Klubu Robotniczego im. Tadeusza Rechniewskiego. W tym samym roku kandydował z listy komitetów socjaldemokratycznych do Rady Miejskiej w Warszawie. Należał wtedy do członków zarządu kooperatywy robotniczej „Samopomoc”, organizując wsparcie dla więźniów i ich rodzin, kolportował również nielegalną prasę. W związku z tego rodzaju działalnością został w 1917 r. aresztowany przez okupacyjne władze niemieckie i osadzony w więzieniu śledczym przy ul. Daniłowiczowskiej, skąd zwolniono go po kilku miesiącach. Pracował m. in. w Elektrowni Miejskiej, na stacji kolejowej Warszawa-Wschodnia, w Misji Handlowej w ZSRR i Państwowych Zakładach Przemysłowo-Zbożowych. W czasie II Wojny Światowej był członkiem konspiracyjnej grupy komunistycznej na Pradze. W 1942 r. wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Gwardii Ludowej (GL). Organizował konspiracyjne zebrania i pomoc dla jeńców radzieckich, redagował również partyjną prasę. Aresztowany 30 sierpnia 1942 r. przez hitlerowców, więziony był na Pawiaku. Zginął powieszony na tyłach dworca kolejowego w Rembertowie podczas pierwszej z publicznych egzekucji, w których stracono 50 osób. 14 października 1960 r. jego imieniem nazwano ulicę w Rembertowie.

Źródło: gł. z uzasadnienia do Zarządzenia Wojewody Mazowieckiego.

Akcja „Wieniec”

W nocy z 7 na 8 października 1942 r. żołnierze AK wykonali akcję kolejową pod kryptonimem „Wieniec”. Zadanie polegało na zablokowaniu warszawskiego węzła kolejowego przez jednoczesne przerwanie szlaków komunikacyjnych wokół Warszawy. Za pomocą trzykilogramowych ładunków trotylu zerwano najważniejsze tory wokół Warszawy, wysadzono 5 pociągów. Naprawa zniszczeń trwała około 20 godzin. Było to pierwsze tak silne uderzenie w niemiecki transport w okupowanej Polsce. Precyzyjne wykonanie uderzenia zdezorganizowało funkcjonowanie całego węzła warszawskiego. Wkrótce nastąpił odwet. Jako że Niemcy nie złapali prawdziwych wykonawców akcji dywersyjnej, dokonali zemsty na niewinnych ludziach. Ofiary wybrano spośród więźniów Pawiaka. Na skraju Puszczy Kampinoskiej, 15 października, Niemcy zastrzelili 39 osób (w tym 3 kobiety). Następnego dnia, 16 października o świcie, w 5 punktach na peryferiach Warszawy, w Markach, Rembertowie, na Bródnie (Pelcowizna), na Woli i Szczęśliwicach ustawili po dwie szubienice. Ustawiono je wszędzie tuż przy torach kolejowych. Straconych zostało 50 Polaków, po pięciu na każdej szubienicy.

Nieprawdziwe informacje

Pierwszą egzekucję w Puszczy Kampinoskiej Niemcy zataili. Faktu tego nie podano do wiadomości publicznej. O drugiej poinformowali, wykonując ją publicznie i plakatując obwieszczenia. Była to pierwsza publiczna egzekucja przeprowadzona przez Niemców w okupowanej Warszawie i okolicy. Niemcy w ogłoszonym w dniu 10 października 1942 r. komunikacie przypisali przeprowadzenie akcji komunistom, podając jednocześnie, iż za ten czyn: „zostało 50 komunistów powieszonych” – jedno i drugie nie odpowiadało prawdzie. Chociaż ofiary wybrano głównie spośród działaczy Polskiej Partii Robotniczej i Gwardii Ludowej, to wśród ofiar znaleźli się także działacze Delegatury Rządu, żołnierze AK i członkowie innych organizacji niepodległościowych. Organizacje konspiracyjne na podstawie różnych źródeł – już w czasie okupacji – ustaliły nazwiska straconych.

Pogrzeb po wojnie

Straceni pozostawali przez cały dzień na szubienicy. Pod wieczór ciała skazańców zostały zabrane z szubienic. W nocy potajemnie pogrzebano 20 straconych na boisku „Skry” a pozostałych – na pobliskim cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej. Po wojnie ciała 50 więźniów Pawiaka powieszonych w dniu 16 października 1942 zostały ekshumowane i pochowane w osobnej kwaterze na cmentarzu wojskowym w Warszawie. W Rembertowie i Markach postawiono pomniki ku czci zamordowanych.

Źródło: Antoni Widomski (Założyciel Stowarzyszenia Pro Memoria).

Zobacz również

Tagi: zmiana nazw ulic, dekomunizacja, Franciszka Ilskiego, Tadeusza Furgalskiego, Antoniego Kacpury, Stefana Melaka


Komentarze użytkowników (0)

Dodaj komentarz
Stalgast

Kalendarz Imprez

Grudzień 2017
PnWtSrCzwPtSoNd
123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Najbliższe wydarzenia


2 - 17 grudnia 2017

Spotkanie Bożonarodzeniowe na pl. Szembeka

7 - 18 grudnia 2017

Sąsiedzkie spotkania przy choince

Sobota, 16 grudnia 2017

Zapraszamy na Świąteczny Kiermasz Bożonarodzeniowy!

Zgłoś wydarzenie

Wesbud
Archiwum wydań drukowanych
 

Nasza ankieta

Czy weźmiesz udział w konsultacjach dotyczących obwodnicy śródmiejskiej przebiegającej przez rondo Wiatraczna?

Tak, bo chcę wyrazić swoją opinię
Tak, bo jednostki administracyjne powinny znać zdanie mieszkańców stolicy
Tak, bo wierzę, że mój głos ma znaczenie
Nie, bo i tak jednostki administracyjne zrobią, co uważają za stosowne
Nie, bo nie obchodzi mnie ta inwestycja
Zobacz wyniki
Kurek Foto

Newsletter

Zaprenumeruj nasz newsletter. Wpisz swój adres e-mail:
Zapisz Usuń