WARSZAWA:   Wesoła - Wawer - Praga Południe - Rembertów

Wybierz wydanie:

Logowanie

automatyczne logowanie
Zarejestruj się    Zapomniałem hasła

Czwartek, 2 lipca 2020 r.
Imieniny obchodzą: Jagoda, Urban, Otton

Czas tańców, hulanek i swawoli - rzecz o polskich tradycjach karnawałowych

Ilona Szymańska  |  12 stycznia 2012

Czas liczony od Nowego Roku lub Trzech Króli (6 stycznia) do wtorku zwanego kusym, poprzedzającego Środę Popielcową, to okres hucznych zabaw tanecznych, maskarad i ogólnej wesołości, czyli karnawał. Nazwa pochodzi od włoskiego słowa carnavale. Jego człony: caro – mięso i vale – żegnaj oznaczają razem, w wolnym przekładzie, pożegnanie mięsa, a wraz z nim wszelkiego rodzaju uczt i zabaw oraz nieuchronne zbliżanie się Wielkiego Postu. Stąd też staropolskie mięsopusty, tak nazywano ostatni tydzień karnawału, trwający od tłustego czwartku do kusego wtorku.

 

Zapustowe zaloty i kuligowe najazdy 

Polski karnawał nazywano zapustami. Był to jedyny w roku czas „tańców, hulanek i swawoli”. W rozrywkach zapustnych znaczącą rolę odgrywały kobiety. Panny na wydaniu wkraczały wtedy „na salony”, aby znaleźć mężów. Wyprawiano najwięcej wesel. Po rocznym „chodzeniu ze sobą” młodzi trafiali na ślubny kobierzec. Był też bezwzględny termin poważnych zalotów, przypadający najdalej do Matki Boskiej Gromnicznej (2 luty). W tym czasie młodzi ludzie dawali sobie „słowo”, a ci, co byli już „po słowie”, spieszyli do ołtarza. Na wsi panowały „szalone dni”, zbierano się na wspólne skubanie pierza, które kończyło się muzyką i sutym poczęstunkiem. 

We dworach szykowano zapasy jadła i picia, bo w każdej chwili można było spodziewać się najazdu gości. A okazją do niezapowiedzianych odwiedzin były kuligi. Rozbawione towarzystwo, z muzyką, często w przebraniach, najeżdżało okoliczne domy, by wśród zabawy ogołocić spiżarnię sąsiadów, rozgrzać się i wytańczyć. Ciąg sań oświetlonych pochodniami i prowadzonych przez wodzireja jeździł od dworu do dworu.

 

Tłusto, suto i obficie. Z korowodem przebierańców

W tłusty czwartek na naszych stołach obecnie królują pączki i chrusty zwane faworkami. Ale dawniej zajadano inne specjały – tłustą kaszę ze skwarkami, kapustę z mięsem i słoniną, boczek i kiełbasę, a na deser podawano słodkie racuchy i bliny. Ludzie chcieli się „na zapas” najeść różnych frykasów przed nadchodzącym czterdziestodniowym postem... 

Po wsiach i miasteczkach w ostatnie dni karnawału chodziły korowody różnych przebierańców. Przebieranie się i wkładanie masek, czy choćby tylko czernienie sobie twarzy sadzą, było regułą. Na wsi, która najdłużej zachowywała dawne swe zwyczaje, biegały po drogach i przychodziły do domów przebrane postacie, a wśród nich postacie zwierzęce, znane z wcześniejszych obchodów kolędniczych: koza, turoń, niedźwiedź i konik, a także bocian i żuraw (zwiastuny wiosny). Wierzono powszechnie, że wraz z nimi przychodzi do domów dostatek i urodzaj. Wszyscy przebierańcy natarczywie domagali się datków. 

Sam karnawał ściśle kojarzy się jednak z szaleństwem noworocznym oraz z nadrabianiem strat w zabawach i balach, które wstrzymywał skutecznie okres adwentu. Jest on rówież czasem szampańskiej zabawy przed okresem Wielkiego Postu, który poprzedza Święta Wielkiej Nocy.

 

Długo wyczekiwany bal przebierańców

Karnawał to także nieodłączny element dzieciństwa. Już od grudnia dzieci żyją myślą o mającym niedługo nastąpić balu. Zabawy karnawałowe goszczą z powodzeniem już w przedszkolach, a im wyżej w stopniu edukacji poprzez szkołę podstawową, gimnazjum, na szkołach ponadgimnazjalnych kończąc, są coraz bardziej wystawne i ciekawe. Zwłaszcza dla młodszych dzieci jest to wspaniała forma zabawy, ponieważ nie mają zbyt wielu okazji do tego rodzaju spędzania czasu. Wiele konkursów i zajęć w czasie trwania tego balu to wspaniałe przeżycie dla najmłodszych. Nieodłącznym elementem takich wydarzeń są odpowiednie stroje. Wokół tego istnieje prawdziwa otoczka tajemniczości i niecierpliwości. Dzieci starają się nie zdradzać przed swoimi rówieśnikami, w co będą przebrane i w jaki sposób, a już na pewno nie zdradzają szczegółów swoich strojów karnawałowych. Młodzież bawi się już w bardziej tradycyjny sposób. Jeżeli nie obowiązuje konwencja balu przebierańców, zakłada się stroje wieczorowe lub wizytowe.

Tagi: karnawał, zapusty, tradycja, kuligi, bal przebierańców, kusy wtorek


Komentarze użytkowników (0)

Dodaj komentarz
Stalgast

Kalendarz Imprez

Lipiec 2020
PnWtSrCzwPtSoNd
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031

Najbliższe wydarzenia


Czwartek, 2 lipca 2020

Uratuj życie, oddaj krew na Pradze-Południe

Piątek, 3 lipca 2020

Scena Muzyczna w Stacji: Orkiestra Ludwika Sarskiego + Brzdąc

Sobota, 4 lipca 2020

Bezpłatne badania mammograficzne

Zgłoś wydarzenie

konstans
Archiwum wydań drukowanych
 

Nasza ankieta

Gdzie w tym roku wyjeżdżasz na wakacje?

Nad morze
W góry
Na Mazury
Za granicę
Nigdzie
Zobacz wyniki

Newsletter

Zaprenumeruj nasz newsletter. Wpisz swój adres e-mail:
Zapisz Usuń