WARSZAWA:   Wesoła - Wawer - Praga Południe - Rembertów

Wybierz wydanie:

Logowanie

automatyczne logowanie
Zarejestruj się    Zapomniałem hasła

Poniedziałek, 20 września 2021 r.
Imieniny obchodzą: Renata, Filipina, Eustachy

Między Skrzypkami a Karolewem

Włodzimierz Zalewski  |  10 lutego 2012

Miedzeszyn 

Według przekazu z 1289 r. ta bogato uposażona wieś nadwiślańska należała wraz z przewozem przez Wisłę (Miedzeszyn–Zawady) do  probostwa w Błoniu, podlegającego klasztorowi w Czerwińsku. Z włości tej wsi powstały zależne od niej wsie Błota i Kąty. Po najeździe szwedzkim znikła wieś Kąty, a z opustoszałych łanów utworzono folwark, z dużym obszarem systematycznie karczowanych lasów. Po rozbiorach Polski dobra miedzeszyńskie rozparcelował Karol Osterlöf i założył wsie: Julianów, Karolew i Skrzypki oraz szereg mniejszych kolonii. Rozdrobnienie wiejskich gospodarstw przez rodzinne podziały spowodowało biednienie wsi i utratę pozycji na rzecz pobliskiego Zagoździa, który stał się gminą. 

W 1867 r. rozpoczęto sypanie wału przeciwpowodziowego nad Wisłą nazwanego później Wałem Miedzeszyńskim. W 1877 r. wybudowano Kolej Kowelsko-Nadwiślańską. Trasę poprowadzono nieco dalej od Wisły ze względu na zalewanie przez rzekę nisko położonych terenów. W pobliżu linii kolejowej w partiach lasu folwarku miedzeszyńskiego rozwinęło się osadnictwo. W latach międzywojennych przybyło tam wiele domów letniskowych i ludności stałej, głównie pochodzenia żydowskiego. Oprócz sołectwa Miedzeszyn Wieś, powstały sołectwa Miedzeszyn Letnisko i Miedzeszyn Nowy. Corocznie odwiedzało je prawie 5 tysięcy letników. 

W latach 30. mieszkańcy powołali do życia Towarzystwo Przyjaciół Miedzeszyna pod przewodnictwem inż. Stanisława Krasuckiego. W czasie wojny hitlerowcy włączyli do falenickiego getta wschodnią część Letniska. Po wojnie osiedla były sypialnią napływowej ludności pracującej m.in. przy odbudowie stolicy. Od 1956 r. w Miedzeszynie istnieje Instytut Łączności, największy zakład naukowo-badawczy na omawianym terenie. Zaniedbany przez władze Miedzeszyn, pozbawiony w latach 60. własnego samorządu, podupadł zupełnie. Rolę centrum społecznego przejął budowany od 1982 r. kościół. Poświęcenie drewnianej kaplicy pod wezwaniem Matki Bożej Dobrej Rady nastąpiło 20.11.1983 r. Od 1988 r. istnieje parafia pod tym samym wezwaniem. W 1990 r. utworzono, działającą kilka lat Fundację Rozwoju Miedzeszyna. 

 

Zagóźdź 

Pierwsza wzmianka o Zagoździu powstałym w XV wieku w wyniku kolonizacji dóbr rodziny Zerzeńskich pochodzi z 1551 r. Ze względu na słabe ziemie rozwijał się wolno. W XVII w. połączony został z Wólką Zerzeńską. W 1827 r. wieś miała 8 gospodarstw z 52 mieszkańcami. W 1879 r. istniał już folwark utworzony z połączenia 8 kolonii na obszarze 122 morgów, składający się z 93 morgów gruntów ornych i ogrodniczych, 321 morgów łąk, 5 morgów zarośli, 3 nieużytków. Istniało też 8 gospodarstw włościańskich, do których należało 180 morgów. Ze względu na regres wsi Miedzeszyn i Falenica, Zagóźdź uzyskał największe znaczenie po uwłaszczeniu i tu utworzono gminę obejmującą obszar 8579 morgów. Siedziba gminy była w sąsiedniej Wólce Zerzeńskiej. W okresie międzywojennym gmina została okrojona na rzecz gminy Letnisko Falenica o letniska zlokalizowane w pobliżu kolei. Gmina ta istniała do 1951 r., kiedy to jej tereny przyłączono do Warszawy. 

 

Julianów, Karolew, Skrzypki 

Powstały w połowie XIX w. w trakcie parcelacji dóbr miedzeszyńskich przez Karola Osterlöffa i były ze sobą ściśle powiązane. W Skrzypkach Osterlöff osadził 5 rodzin kolonistów, w części pochodzących z Zachodu, w części spośród miejscowych chłopów. W Karolewie zwanym Wilczą Górą lub Frydrychstadt osadził 3 kolonistów i utworzył folwark o przewadze terenów zalesionych. W Julianowie osadził 11 rodzin kolonistów przybyłych z Niemiec i Holandii. Koloniści wybudowali między Julianowem a Zatrzebiem dom przeznaczony w części na szkołę niemiecką, w części na kaplicę protestancką. Przy kaplicy mieli też własny cmentarz. W latach 1905–1912 w wioskach tych i w pobliskiej wsi Falenica mieszkało 320 osób, z czego protestantów było 114. I wojna światowa zburzyła ten układ. Władze carskie wywiozły kolonistów niemieckich w głąb Rosji. 

Lata po wojnie nie sprzyjały rozwojowi. Kryzys powojenny, słabe piaszczyste grunty, rozdrobnienie gospodarstw, fatalne drogi spowodowały regres tego obszaru. Po II wojnie nastąpiła tylko nikła poprawa. Miejscowa ludność opuszczająca rolnictwo zaczęła zajmować się rzemiosłem lub przemysłem. Od początku lat 80. działa w Julianowie Niedzielny Uniwersytet Ludowy im. Zofii i Ignacego Solarzów prowadzony przez panią Krystynę Trybułową oraz sekcja jeździecka LZS Trybułowo.

 

 

Na podstawie tekstów

Henryka Wierzchowskiego i Andrzeja Piegata wybrał Włodzimierz Zalewski

Tagi: Miedzeszyn, Zagóźdź, Julianów, Karolew, Skrzypki, historia


Komentarze użytkowników (1)

Dodaj komentarz
WRom | 2015-12-02 00:21:44

Pozostałości cmentarza przy Wale Miedzeszyńskim, na skraju lasu w drodze do Błot - w postaci nagrobków - istniały jeszcze w początku lat 60-tych. Teraz są pewnie elementami domów w Julianowie...

stalgast
Zgłoś wydarzenie

Mazowiecka 18
Archiwum wydań drukowanych
 

Nasza ankieta

Która forma z letnich atrakcji miejskich podobała Ci się w tym roku najbardziej?

spacery z przewodnikiem
koncerty plenerowe
kino plenerowe
wycieczki rowerowe
wszystko co działo się nad Wisłą
wyprzedaże garażowe
plenerowe zajęcia sportowe
rejsy Wisłą
nie korzystałem/am z żadnej z ww. atrakcji
podobały mi się wszystkie
Zobacz wyniki

Newsletter

Zaprenumeruj nasz newsletter. Wpisz swój adres e-mail:
Zapisz Usuń