WARSZAWA:   Wesoła - Wawer - Praga Południe - Rembertów

Wybierz wydanie:

Logowanie

automatyczne logowanie
Zarejestruj się    Zapomniałem hasła

Czwartek, 26 kwietnia 2018 r.
Imieniny obchodzą: Maria, Marcelina, Marzena

Aleja Jerzego Waszyngtona

Anna Oleksiak  |  29 marca 2017

Powstały w 1916 roku „Szkic wstępny planu regulacyjnego m. st. Warszawy” określił wytyczne pierwszej nowoczesnej koncepcji urbanistycznej nowych przyłączonych przedmieść. Po rozszerzeniu granic Warszawy proces urbanizacji znacznie przyspieszyła parcelacja gruntów. Ustalane niskie ceny i ulgi podatkowe stwarzały korzystne warunki do osiedlania się ludności napływowej z okolicznych miejscowości, dla której położenie Grochowa w bliskości stolicy było niezwykle atrakcyjne.
 
Czas niewoli odcisnął piętno na biednej podmiejskiej wsi Grochów, która – co prawda – była zapleczem produkcyjno-przemysłowym Warszawy,jednak jej zabudowa murowana – głównie parterowa– stanowiła zaledwie 14% wszystkich budynków mieszkalnych. Rozbudowę przedmieść uniemożliwiał utworzony przez władze zaborcze pas forteczny, zabraniający wznoszenia w jego obrębie murowanych domów. 
Do dalszego wzrostu liczby mieszkańców na grochowskich terenach przyczyniało się pogorszenie warunków mieszkaniowych stolicy,brak mieszkań spowodowany zniszczeniami I wojny światowej,drożyzna i spekulacja nimi. Mniej zamożna ludność poszukiwała więc mieszkań na przedmieściach.
 
Nowe warunki – stale powiększająca się liczba mieszkańców, brak kanalizacji i problemy komunikacyjne– wymusiły konieczność wytyczenia na Grochowie terenów pod zabudowę mieszkaniową, rekreacyjną, parkową, a przede wszystkim nowych ulic i tras wylotowych. Tymczasem Grochów rozciągał się wzdłuż jedynej długiej brukowanej drogi, przy której stały drewniane wiejskie chaty, a tuż za nimi rozciągały się wierzbowo-olchowe lasy i mokradła. W końcu lat 20. ubiegłego stulecia dziennikarz „Kuriera Warszawskiego”tak opisywał grochowski krajobraz: „Ulica ciągnie się wśród małych domków, pomiędzy któremi rysują się i wyższe i mieszczą się w nich okazalsze sklepy z towarami różnego rodzaju. Obok długiej ulicy widnieją boczne, wprawdzie bardzo krótkie, składające się z kilku tylko domów, a na placach jeszcze niezabudowanychw padają w oko widocznie niedawno wykończone murowane, ładne wille, nawet już zamieszkane, ale dostanie się do nich niełatwe, należy bowiem brodzić w piasku i gruzie”.
W 1931 roku zatwierdzony został Ogólny plan zabudowania Warszawy pod nazwą „Warszawa monumentalna”. Plan zakładał potrzebę regulacji głównej wylotowej arterii na wschód – ulicy Grochowskiej oraz konieczności połączenia prostą linią Grochowa ze śródmieściem Warszawy przez wybudowany tuż przed wybuchem I wojny światowej most Mikołajewski– po odbudowie ze zniszczeń wojennych w 1927 roku nazwany mostem Poniatowskiego.
 
Planowany szeroki rozmach inwestycyjny doczekał się realizacji po objęciu prezydentury przez Stefana Starzyńskiego. Zarząd Miasta uznał za jedną z najważniejszych spraw w rozwoju stolicy modernizację ulicy Grochowskiej i budowę nowej arterii komunikacyjnej jako łącznika prawobrzeżnej sieci ulic z wylotową trasą na wschód.
 
Służąca dotychczas wojsku rosyjskiemu Czerwona Droga,usypana w 1914 r. z ceglanego gruzu przez artylerię forteczną po likwidacji XI fortu Twierdzy Warszawa, łącząca most na Wiśle z Grochowem, stanowiła podstawę wytyczenia nowej trasy. Początkowo nazwana aleją Poniatowskiego miała doskonałe warunki, by stać się projektem o wielkim europejskim znaczeniu. W 1932 roku aleję nazwano imieniem Jerzego Waszyngtona.
 
Rola ważnej arterii Warszawy będącej przedłużeniem Alej Jerozolimskich przez most na Wiśle sprzyjała powstawaniu reprezentacyjnych gmachów i instytucji państwowych na lewym brzegu Wisły – Banku Gospodarstwa Krajowego, Muzeum Narodowego, Dworca Głównego. Po drugiej stronie rzeki wzdłuż projektowanej trasy plany zakładały rozbudowę wielkomiejskiegoparku – jednego z najpiękniejszych w stolicy– Skaryszewskiego Parku im. I. Paderewskiego. Nieco dalej położona była przestrzeń przeznaczona na urządzenie planowanej wystawy światowej,skąd widoczne były w oddali zabudowania przy ulicy Podskarbińskiej oraz sylwetka ówczesnego Studium Weterynaryjnego przy ulicy Grochowskiej.
 
Budowie alei towarzyszyło wytyczanie bocznych ulic i powstawanie wielokondygnacyjnych domów mieszkalnych na Saskiej Kępie i Grochowie. Równocześnie trwały roboty modernizujące ulicę Grochowską, w wyniku których powstała szeroka, nowoczesna wylotowa arteria Warszawy o trzech jezdniach, z nawierzchnią granitową na betonowym podkładzie, z przeprowadzonymi przewodami kanalizacyjnymi i ułożonym drugim torem tramwajowym. Wielką i ważną inwestycję Warszawy zakończyło uporządkowanie i zadrzewienie terenów oraz nowoczesne oświetlenie ulic. Niezwykle aktywnie działające Towarzystwo Przyjaciół Grochowa i mieszkańcy ufundowali pamiątkową tablicę, którą zawieszono na obelisku przy ul. Grochowskiej.
 
Na uroczystości otwarcia nowych arterii w dniu 1 grudnia 1935 roku obecny był Prezydent Stefan Starzyński, który w swoim przemówieniu podkreślił znaczenie obu arterii dla rozwoju Warszawy i przy tej okazji wyraził swoje pragnienie organizacji na Grochowie przyszłej wystawy światowej. Niestety zbliżający się kataklizm wojenny nie pozwolił na spełnienie marzeń Prezydenta.
 
Wkrótce nastał mroczny czas dla stolicy. Wojna zahamowała rozwój i budowę osiedli wokół dwóch głównych ulic Grochowa, których okoliczne tereny stały się miejscem walk i obrony Warszawy.
Podczas kampanii wrześniowej 21 Warszawski Pułk Piechoty Dzieci Warszawy utworzył w rejonie ulic Międzyborskiej, Grenadierów i alei Waszyngtona redutę, której Niemcy nie zdołali zdobyć do dnia kapitulacji stolicy. Pułkiem dowodził pułkownik Stanisław Sosabowski. Bohaterscy żołnierze odpierali niemieckie natarcie, uniemożliwiając zajęcie Pragi i mostów na Wiśle. Przy skrzyżowaniu alei z ul. Grenadierów wystawiony został pomnik upamiętniający te walki.
 
W 1944roku w pierwszych dniach sierpnia teren ten znalazł się w obszarze walk Powstania Warszawskiego, a później w połowie września w czasie zdobywania Pragi przez oddziały 1 Armii Wojska Polskiego.
 
Do dziś aleją kursuje uruchomiona w 1924 roku historyczna tramwajowa linia 24, której pierwotną trasę ulicą Zieleniecką i Grochowską do gocławskiej pętli zmieniono i poprowadzono wzdłuż alei Waszyngtona po uruchomieniu na niej w 1938 roku linii tramwajowej .
 
Źródła:
 
Fakty historyczne oparłam na podstawie monografii Grochów –Przedmurze Warszawy w dawnej i niedawnej przeszłości, której autorem jest Józef Poliński– kronikarz dziejów Grochowa,
oraz wydawnictw:
- „Kurier Warszawski” – 6 IV 1929 r.
- Jan Berger – Dzieje Grochowa do 1916 r.
- Atlas Historyczny Warszawy – Plany zagospodarowania przestrzennego z lat 1916-2002. Warszawa 2004.
Zobacz również

Tagi: Aleja Jerzego Waszyngtona


Komentarze użytkowników (0)

Dodaj komentarz
Stalgast

Kalendarz Imprez

Kwiecień 2018
PnWtSrCzwPtSoNd
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30

Najbliższe wydarzenia


Czwartek, 26 kwietnia 2018

Biblioteka literacko i plastycznie

Sobota, 28 kwietnia 2018

Happening rodzinny „Sprzątanie Rembertowskiego Lasu”

Wtorek, 1 maja 2018

Wielka majówka w Starym Młynie Hotelu Boss

Zgłoś wydarzenie

Willa Międzylesie
Archiwum wydań drukowanych
 

Nasza ankieta

Czy uważasz, że w Wesołej powinna powstać szkoła ponadpodstawowa?

Tak, koniecznie!
Tak, dzieci będą miały szkołę w swojej najbliższej okolicy
Nie, jest wystarczająco dużo szkół ponadpodstawowych w Warszawie
Nie, do szkół ponadpodstawowych dzieci dostają się na podstawie m.in. wyników z egzaminów. Zanim szkoła zyska renomę i dzieci będą chciały do niej uczęszczać minie dużo czasu.
Zależy jakiego rodzaju byłaby to szkoła średnia
Nie mam zdania
Zobacz wyniki
Kurek Foto

Newsletter

Zaprenumeruj nasz newsletter. Wpisz swój adres e-mail:
Zapisz Usuń