WARSZAWA:   Wesoła - Wawer - Praga Południe - Rembertów

Wybierz wydanie:

Logowanie

automatyczne logowanie
Zarejestruj się    Zapomniałem hasła

Środa, 18 lipca 2018 r.
Imieniny obchodzą: Kamil, Robert, Szymon

Zapomniane życiorysy: Złowrogi oprawca z Miedzeszyna – podpułkownik Józef Światło

Piotr Bieliński  |  17 marca 2017

Trwają uroczystości związane z Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Mają miejsce spotkania, akademie, projekcje filmów i dyskusje. Dzień ustanowiono na pamiątkę tych, którzy po 1944 r. walczyli z komunistycznym aparatem terroru i okupacji. Wówczas jednego okupanta, naznaczonego ogromem zbrodni wobec Polaków, zastąpił drugi. Do naszej Ojczyzny nie dotarła pełna wolność. Stopniowo wprowadzano dyktaturę, bezlitośnie, inteligentnie i cynicznie eliminując jakikolwiek sprzeciw. Machina terroru rozkręciła się, obejmując setki tysięcy osób. Jednym z jej trybików, stopniowo zyskującym na znaczeniu, był Józef Światło.
 
Jako Izaak Fleischfarb urodził się 1 stycznia 1915 r. w Medyniu w rodzinie Gabriela -  magazyniera w młynie i matki Wieseltur. Wkrótce rodzina przeniosła się do Krakowa. Izaak skończył siedem klas szkoły podstawowej i został szewcem. Działał w żydowskich organizacjach lewicowych, a od 1933 roku w Komunistycznym Związku Młodzieży Polskiej w Krakowie. Wtedy się ożenił. Był aresztowany w 1934 i 1936 r. 
 
W 1939 r. podczas kampanii wrześniowej walczył w 12 pułku piechoty i trafił do niewoli niemieckiej. Uciekł na tereny okupowane przez sowietów. Potem wywieziono go w głąb ZSRR. W 1941 r., po podpisaniu układu Sikorski-Majski został zwolniony. W Kazachstanie, gdzie był szewcem, poznał i 26 kwietnia 1943 r. poślubił swą drugą żonę Justynę Światło i przyjął jej nazwisko. Komuniści sowieccy skierowali go do 1 Dywizji Piechoty Berlinga. 
 
Tam szybko awansował - w 1943 r. został podporucznikiem i oficerem politycznym współpracującym z NKWD. Doceniony, przeszedł stamtąd do tworzonego Resortu Bezpieczeństwa Publicznego w komunistycznym zarządzie Polski. Po rozmowie z Mieczysławem Mietkowskim w Lublinie zaangażowano go do pracy w zwalczaniu podziemia niepodległościowego. Przeprowadzał liczne aresztowania żołnierzy z AK i innych formacji, także na linii otwockiej. W 1945 r. objął funkcję zastępcy kierownika stołecznego Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Później pełnił to stanowisko także w Olsztynie i w Krakowie. Współorganizował fałszowanie referendum (3 razy tak!) z czerwca 1946 r. oraz wybory do Sejmu w styczniu 1947 r. 
 
W końcu 1948 r. osobisty rozkaz Romana Romkowskiego przeniósł go do tworzonego X Departamentu Ministerstwa BP. Departament dysponował wieloma atutami, posiadał też własne tajne więzienie w willi w Miedzeszynie Starym nad Wisłą. Każdy więzień, osadzony w suterynie w wilgotnych malutkiej celi, miał zakaz kąpieli, siedzenia (od piątej rano do dwudziestej pierwszej musiał stać, ale nie opierając się o ściany) i wychodzenia na prawdziwy spacer. Za nieprzestrzeganie regulaminu bito i kopano, polewano kubłami zimnej wody, kazano klęczeć nago na betonie przez całą noc i chłostano stalowymi prętami. Światło prowadził tam m.in. sprawy mjr. Zbigniewa Kontryma, gen. bryg. Józefa Kuropieski, Hermanna Fielda, aresztował Władysława Gomułkę.
 
Szybko stał się wpływową postacią, kontaktował się bezpośrednio z Bolesławem Bierutem, miał także możliwość osobistych rozmów z Ławrientijem Berią. Posiadał również dostęp do najbardziej tajnych kartotek, akt i dokumentów MBP oraz Biura Politycznego PZPR. Jedną z akcji X Departamentu było sfałszowanie wyborów do Sejmu PRL pierwszej kadencji 26 października 1952 r. Odbywały się one w atmosferze terroru i komunistycznej propagandy. 
 
W listopadzie 1953 r. Światło dostał od Bieruta polecenie wyjazdu do Berlina Wschodniego. 5 grudnia zostawił towarzyszącego mu Anatola Fejgina, dyrektora X Departamentu, i poprosił o azyl w ambasadzie Stanów Zjednoczonych. 23 grudnia specjalnym samolotem dotarł do Waszyngtonu.
Ucieczkę Światły Amerykanie ujawnili dopiero 28 września 1954 r. podczas konferencji prasowej. Przedstawiciele prokuratury generalnej USA ogłosili przyznanie Światle azylu politycznego. Później wielokrotnie występował w Radiu Wolna Europa w audycji „Za kulisami partii i bezpieki”, opisując realia kulis władzy komunistycznej. Jego wypowiedzi spowodowały upadek całej struktury władzy ze względu na ujawnione zbrodnie, przede wszystkim terroru MBP, które rozwiązano. Światło po wszystkim zamieszkał gdzieś w USA, był pod ochroną. Wiadomo, że IPN dostał od amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości oficjalne potwierdzenie, że Józef Światło zmarł 2 września 1994 r. 
 
 
Piotr Bieliński
 
Inicjatywa Bajonna-Falenica-Polonia
Informacje, propozycje i sugestie: inicjatywa.bfpolonia@yahoo.com
tel. +48 609 869 359
 
Podpułkownik Józef Światło w końcu lat czterdziestych. Fot. zbiory autora.
 
Józef Światło na konferencji prasowej w USA po ucieczce na zachód, wrzesień 1954 r. Fot. zbiory autora.

Tagi: zapomniane życiorysy, Podpułkownik Józef Światło


Komentarze użytkowników (0)

Dodaj komentarz
Jadalnia

Kalendarz Imprez

Najbliższe wydarzenia


24 czerwca - 31 sierpnia 2018

Podwieczorki teatralne dla dzieci

28 czerwca - 30 sierpnia 2018

Kino plenerowe w Parku Polińskiego

1 lipca - 26 sierpnia 2018

Kino plenerowe na Plaży Romantycznej

Zgłoś wydarzenie

Mośibrody
Archiwum wydań drukowanych
 

Nasza ankieta

Czy satysfakcjonują Cię wyniki budżetu partycypacyjnego 2019?

Tak, zrealizowane będą pomysły, na które głosowałam/em
Tak, chociaż nie brałam/em udziału w głosowaniu na projekty
Nie, projekty na które głosowałam/em nie zostaną zrealizowane
Nie interesuje się budżetem partycypacyjnym
Zobacz wyniki
Kurek Foto

Newsletter

Zaprenumeruj nasz newsletter. Wpisz swój adres e-mail:
Zapisz Usuń