WARSZAWA:   Wesoła - Wawer - Praga Południe - Rembertów

Wybierz wydanie:

Logowanie

automatyczne logowanie
Zarejestruj się    Zapomniałem hasła

Wtorek, 23 kwietnia 2019 r.
Imieniny obchodzą: Jerzy, Wojciech

Wawer Towarowy, Stara Miłosna Cegielnia... - stacje kolejowe, o których mało kto wie

Krzysztof Sokołowski  |  13 stycznia 2012

Stara Miłosna jest najstarszym osiedlem obecnej dzielnicy Wesoła. Dawniej była wsią, istniała już w czternastym wieku. W dziewiętnastym wieku na terenie tej miejscowości zaczęły powstawać liczne cegielnie, dlatego też zaczęto zastanawiać się nad połączeniem jej z powstałą w 1877 roku Koleją Nadwiślańską. 

W roku 1901 powstała Kolejka Jabłonowsko-Karczewska na trasie Jabłonna–Wawer, a w roku 1914 została ona przedłużona do Karczewa. Prowadziła z Jabłonny obecnymi ulicami Modlińską, Jagiellońską, wzdłuż nasypu Kolei Nadwiślańskiej, nadbrzeżem wiślanym, ulicami Zamoyskiego, Grochowską, Płowiecką, Widoczną, Mrówczą, Mozaikową, Włókienniczą, Obszarową, Wawerską (Józefów), Tramwajową, Wawerską (Otwock), Karczewską oraz ulicą Mickiewicza do Karczewa. 

„Ciuchcia” stała się bardzo popularnym środkiem komunikacji, dlatego też już w 1906 roku postanowiono zbudować niezależną kolejkę do Starej Miłosnej. Twórcą projektu budowy kolejki był inżynier Henryk Huss, który zakończył projektowanie w 1907 roku. Był on również twórcą koncepcji innych kolejek na terenie obecnej Warszawy, między innymi kolejki Wilanowskiej. Projekt kolejki zakładał początkowo linię od Wawra do Wiązowny, jednak z powodu trudności finansowych powstała skrócona wersja tylko do Starej Miłosnej.

Linię oddano do użytku w 1908 roku. Była to kolejka o profilu zarówno pasażerskim, jak i towarowym. „Tramwaj” rozpoczynał swój bieg przy obecnym Parku Matki Mojej (dawniej Fort Suworowa, inaczej Fort Wawer), następnie przejeżdżał przy stacji Wawer Kolei Nadwiślańskiej, dzisiejszymi ulicami Wydawniczą, Mieczysława Pożaryskiego, Żegańską, aleją Dzieci Polskich, ulicami Mchów, Tramwajową, Trakt Brzeski, dalej nieistniejącą obecnie groblą do krańca Stara Miłosna Cegielnia (okolice ulicy Fabrycznej). Na swojej drodze „ciuchcia” miała stacje: Wawer Stacja Kolei Konnej, Wawer Towarowy, Anin, Międzylesie, Kaczy Dół, Huta, Wiślice, Wiśniowa Góra, Stara Miłosna Cegielnia (tam też znajdowała się obrotnica służąca do obracania wagonów pasażerskich i towarowych). Projektowano również linię do Wiązowny, jednak nigdy nie zrealizowano tego pomysłu.

Linia miała długość około 7,5 kilometra. Na jej trasie znajdowały się cztery bocznice kolejowe. Kolejka kursowała w ciągu tygodnia od 6:30 do 21:00, a w niedziele i święta dodatkowo odbywał się też jeden kurs nocny między 24:00 a 1:00. Było 8 kursów w ciągu dnia, a w dni świąteczne 9. Kolejka składała się z siedmiu wagonów i była napędzana siłą koni. Podróż nie była szybka, bo trwała około 40 minut.

W 1909 roku przewieziono ową kolejką 50 683 pasażerów, więc jednak, jak na tamte czasy, był to bardzo popularny środek komunikacji.

Poza przewozem pasażerów kolejka pełniła rolę środka transportu dla cegielni Nawrockiego w Starej Miłosnej, fabryki wyrobów żelaznych Wawer (późniejsze zakłady Karola Szpotańskiego), huty szkła w Kaczym Dole (obecnie część osiedla Międzylesie).

„Tramwaj”, jak go nazywano, przestał kursować 7 września 1939 roku. W roku 1940 rozebrano szyny i sprzedano wagony. Jedynymi śladami dawnej kolejki na terenie Starej Miłosnej jeszcze do niedawna były fragmenty szyn przy dawnych zabudowaniach cegielni, jednak i te zniknęły, kiedy budowano nowe bloki.

Od czasu likwidacji kolejki nie ma zbiorowego połączenia Międzylesia ze Starą Miłosną. Komunikacja miejska dociera do Starej Miłosnej przez Trakt Brzeski, a autobus przez Międzylesie kończy trasę w Wiśniowej Górze, około kilometra przed granicą Wesołej. Planuje się wydłużenie linii 147 przez nowo wybudowaną ulicę Nowoborkowską, jednak dopiero gdy miasto przebuduje nieprzejezdny dla autobusów 300-metrowy odcinek alei Dzieci Polskich.

Można rozważać, co byłoby, gdyby linia nie została zlikwidowana. Prawdopodobnie kolejka konna zostałaby zastąpiona tramwajem elektrycznym, który byłby ciekawym połączeniem między stacją Wawer a centrum Starej Miłosnej.

Poniżej zamieszczamy zdjęcia nadesłane przez naszego Czytelnika, który pod artykułem zamieścił również informacje uzupełniające o kolejce. Serdecznie dziękujemy.

Plan kolejki konnej Wawer
Plan kolejki konnej Wawer
Rozkład jazdy
Rozkład jazdy
Zdjęcie kolejki
Zdjęcie kolejki
Zobacz również

Tagi: Kolejka Jabłonowsko-Karczewska, dawna kolej


Komentarze użytkowników (5)

Dodaj komentarz
Edmund Stefaniak | 2013-03-12 07:25:58

Jestem w posiadaniu mapy przebiegu trasy tego tramwaju konnego wraz ze zdjęciem (wagonik z koniem) z w języku rosyjskim - z rosyjskiego internetu...
Z mapy wynika, że trasa kończyła się przed st. Wawer, na ul. Wydawniczej, gdzie obecnie jest stacja benzynowa. Po wojnie w tym miejscu były warsztaty naprawcze samochodów ciężarowych - to pamiętam z dzieciństwa.
Warto w tym miejscu wspomnieć o tzw. "wojennej" trasie kolejki wąskotorowej z Wawra, przez Strugę, do Zegrza. W Wawrze, tory tej kolejki przecinały szerokotorowe (na wysokości obecnego wiaduktu) i łączyły się z linią Jabłonowską.
Trasa ta, obsługiwała fort w Wawrze w Rembertowie ( obecnie stadion, przy ul. Żołnierskiej). Fort w Beniaminowie i Zegrzu.
Jeszcze w latach 20-tych, istniała pasażerska odnoga tej trasy, ze Strugi, od kolejki Radzymińskiej, do Białobrzegów.

drezyny.eu | 2013-07-21 12:46:15

Witam. Czy można prosić o skan tej mapy i zdjęcia?

Redakcja | 2013-07-22 12:28:51

Tak, za chwilę zamieścimy pod tym artykułem.

Edmund Stefaniak | 2013-07-22 12:33:25

Przesyłam Państwu zdjęcia dotyczące tramwaju konnego w Wawrze, publikowane na rosyjskich stronach internetowych. Z mapy wynika, że kolejka nie kursowała do fortu wawerskiego, gdzie obecnie jest lasek, im. Matki Mojej, a jedynie do st. Wawer. Kolejkę stanowił jeden wagonik, ciągnięty przez parę koni. Kursowanie tramwaju było skorygowane z kursowaniem kolejki wąskotorowej, co wynika z załączonego biletu z 1912 roku.

Dla upamiętnienia istnienia tego tramwaju, fragment jej przebiegu w Starej Miłosnej (Wesoła) utrwalono nazwą ulicy - TRAMWAJOWA - w pobliżu cmentarza. Dalej trasa biegła wzdłuż Traktu Brzeskiego, potem w prawo w ul. Fabryczną, gdzie pod lasem kończyła bieg.

Ch. | 2013-07-31 17:48:56

Informacje o tej kolejce, jak również to zdjęcie i mapka w wersji polskiej, znajdują się także w znakomitej książce Bogdana Pokropińskiego "Kolej jablonowska",Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2004.

Stalgast

Kalendarz Imprez

Kwiecień 2019
PnWtSrCzwPtSoNd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930

Najbliższe wydarzenia


Wtorek, 23 kwietnia 2019

Muzealne wtorki w Muzeum Narodowym

Czwartek, 25 kwietnia 2019

PTTK zaprasza: Zachodnie Mazowsze – Mazurki Chopina, wycinanki i pałace

Czwartek, 25 kwietnia 2019

Ze Strażą Miejską Bezpiecznie

Zgłoś wydarzenie

kredyt
Archiwum wydań drukowanych
 

Nasza ankieta

Którą z kategorii portalu Wiadomości Sąsiedzkich czytasz najczęściej?

Wiadomości
Artykuły
Historia
Sport
Kultura
Szkolne wieści
Zobacz wyniki
Szkoła

Newsletter

Zaprenumeruj nasz newsletter. Wpisz swój adres e-mail:
Zapisz Usuń